1. Thờ tự và đối tượng cầu khấn

Các vị thần trong tín ngưỡng dân gian rất đa dạng. Người dân thường thờ cả thần của Đạo giáo lẫn Phật giáo. Trong suốt hơn ngàn năm, Đạo và Phật từng có nhiều cuộc tranh chấp giáo phái, nhưng dân gian vẫn tín ngưỡng cả hai. Vì vậy, nhiều ngôi chùa đã dung hợp thần linh của cả hai tôn giáo: các vị Bồ Tát của Phật giáo và thần tiên của Đạo giáo cùng được thờ phụng chung.

Tại các chùa miếu, thường thấy nhiều thiện nam tín nữ thành tâm cầu nguyện, khấn vái và xin xăm. Có người biết rõ thần linh mình thờ phụng, nhưng cũng có người không phân biệt rõ, xem tất cả thần linh đều toàn năng, không rõ việc mình cầu nên khấn ai cho đúng.

Ví dụ:

- Cầu bình an nên khấn Quan Âm, Thiên Hậu, Huỳnh Đại Tiên, Xa Công.

- Cầu tài lộc nên khấn Quan Công, Thần Tài.

- Cầu học hành nên khấn Văn Xương Đế Quân.

- Cầu con nên xin Kim Hoa Thánh Mẫu.

- Cầu tình duyên nên xin Nguyệt Lão.

Dân gian có câu: “Có lòng tin thì linh, không tin thì vô hiệu.” Dân gian thường có thái độ hai mặt với thần linh: vừa kính sợ, không dám xúc phạm; vừa rất thực dụng – cầu thần cốt để được phù hộ. Do đó, giữa người và thần luôn tồn tại một mối giao tiếp rất nhân tình, và hình thức tín ngưỡng dân gian cũng thể hiện rõ đặc điểm này.

2. Ứng xử khi vào chùa lễ Phật

Khi vào chùa lễ Phật, thường dâng cúng nhang, đèn, nến, hoa, ... Đèn, nến tượng trưng cho ánh sáng; nhang, hoa tượng trưng cho hương thơm và sự thanh tịnh. Dâng những lễ vật ấy là để biểu thị lòng thành kính, từ đó cảm hóa bản thân trở nên sáng suốt, thanh tịnh.

Sau khi bước vào cổng chùa:

- Cấm hút thuốc.

- Không nên đi thẳng vào chính điện, nên đi men theo lối bên trái của mình.

- Không được đặt đồ đạc lên tượng hoặc bệ thờ Phật.

- Bệ lạy chính giữa đại điện dành cho trụ trì, tín chúng nên lạy ở hai bên (nam bên trái, nữ bên phải).

- Khi người khác đang lạy, không được đi ngang qua phía trước, không nên cười cợt người lễ Phật.
- Tránh ngồi quay lưng vào tượng Phật, Bồ Tát.

- Gặp các sư thầy nên chắp tay cung kính gọi là “Pháp sư” hoặc “Sư phụ”, không nên gọi tên. Nếu được thầy đáp “một lạy là đủ”, thì chỉ cần trả lời “tuân theo lời dạy”, không cần tiếp tục lạy.

- Không được tự ý gõ chuông trống, cầm nắm tích trượng, y bát; không được chạm tay lên bàn thờ, pháp khí. Nếu nghe giảng pháp thì phải lễ bái rồi vào ngồi. Đến muộn thì lễ Phật trước, rồi lùi lại một bước, lễ Sư phụ sau đó mới ngồi. Không được chào hỏi, nói chuyện, ho hắng hay di chuyển lộn xộn.

Ảnh. Minh họa

3. Việc thắp hương trong chùa

Khi đến chùa, có thể không mang theo lễ vật hay giấy vàng mã, nhưng nhất định phải thắp hương. Thắp hương là tập tục kế thừa từ nghi lễ cổ xưa, được sử dụng rộng rãi trong Đạo giáo. Từ thời xưa, các đạo quán đã có lư hương. Trong nghi lễ Đạo giáo, thắp hương có quy định rõ ràng và nghiêm ngặt hơn.

Hương trong Đạo giáo không chỉ thể hiện sự kính lễ mà còn được xem là vật dẫn thần. Thông qua làn khói bay lên, tín đồ có thể kết nối với thần linh. Do ảnh hưởng của sự pha trộn Đạo – Phật, nay người lễ Phật cũng đều thắp hương.

Thắp ba nén hương tượng trưng cho Tam Thanh:

- Thượng Thanh (Linh Bảo Thiên Tôn)

- Ngọc Thanh (Nguyên Thủy Thiên Tôn)

- Thái Thanh (Đạo Đức Thiên Tôn)

Ngoài việc thể hiện sự tôn kính, hương còn là vật dẫn linh, giúp kết nối âm dương. Dân gian nói: “Không hương thì không thông với thần”, cho nên thắp hương là nghi thức không thể thiếu trong lễ cúng.

Ngày nay, hương được cải tiến, trở nên tinh xảo hơn. Có loại nhập từ Ấn Độ, Iran, ... Các loại phổ biến hiện nay là hương thẻ (que) và hương vòng. Dân gian thắp hương không quá câu nệ lễ nghi, chỉ chú trọng lòng thành, thường dâng kèm trái cây, thịt (đầu heo, gà nguyên con, ...). Tuy nhiên, trong Đạo giáo thì không cho phép cúng thịt, nhưng vì dân gian quen dùng nên vẫn duy trì.

4. Số lượng và cách thắp hương

Trong tập tục dân gian, có tục “thắp hương đầu năm”. Hương đầu năm tức là nén hương đầu tiên của năm mới. Dân gian tin rằng ai thắp đầu tiên thì phúc lớn nhất, nên thường tranh nhau thắp. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng: cầu thần lễ Phật trọng ở thành tâm, một nén hương tâm là đủ. Việc chen lấn để tranh “hương đầu tiên” thực chất là thiếu chân thành, khó có phúc.

Theo truyền thống, người được thắp hương đầu tiên phải là quan chức lớn (có sát khí), trưởng tộc (đức cao), hoặc chủ nhà, rồi theo thứ tự lớn nhỏ, chứ không tranh giành.

Khi thắp hương, số lượng hương tùy theo số lư hương trong chùa. Mỗi lư thường cắm một hoặc ba nén, thường là số lẻ, tránh số chẵn. Không được dùng miệng thổi tắt lửa hương, nên dùng tay trái quạt nhẹ cho tắt. Khi cắm hương, nên dùng tay trái (tay phải dùng cho công việc được xem là “không sạch”). Trước tiên thắp hương ở lư Thiên Công ngoài sân, sau đó mới thắp ở các bàn thờ chính và các vị thần khác.

Một số chùa chiền do tín đồ quá đông, nên cách xử lý lư hương cũng khác nhau. Có chùa do nhiệt lượng từ lư hương cao, hương cháy nhanh thành tro – được xem là dấu hiệu Bồ Tát nhận được lòng thành. Nhưng ở vài chùa khác, hương vừa cắm chưa cháy được bao lâu đã bị nhân viên dập tắt bằng nước, điều này rất không phù hợp. Theo tục xưa, như vậy có nghĩa là không hoan nghênh, ví như đi chúc Tết mà chủ nhà vội thu lễ rồi đuổi khách.

Nếu vì lý do môi trường, nên quy định mỗi lư chỉ cắm một nén, để cháy hết là đủ biểu ý. Có thể đặt thùng sắt bên cạnh để gom hương cháy dở và đốt hết, tránh nhúng nước làm mất lòng người lễ.

Khi kính lễ: Nếu có đệm thì quỳ xuống, nếu không thì đứng ngay ngắn. Khi cầm hương, tay trái ngoài (tượng trưng sạch), tay phải trong (không sạch), đưa lên ngang mũi.

Nếu chùa nghiêng về Phật giáo và có tượng Phật Tổ thì phải thắp hương và lễ Phật trước, sau đó mới đến lư Thiên Cung. Vì trong Phật giáo, Phật Tổ là tối cao; còn trong Đạo giáo, Thiên Cung (Ngọc Hoàng) là tối cao.

Ảnh. Minh họa

5. Về hương và các loại hương

Hương được làm từ hơn 50 loại nguyên liệu như thuốc Bắc, trầm hương, đàn hương, tinh dầu, bột tùng, bột bách… Chất lượng hương thể hiện qua tỷ lệ phối trộn, độ mịn, độ tròn, mùi thơm khi cháy và độ bền cháy. Nếu cháy dở đã tắt là hương kém chất lượng.

Quy trình làm hương gồm: thân hương, hỗn hợp keo và hương liệu, nhúng nước nhiều lần, cán đều, phủ bột đều và phơi khô.

Các loại hương:

- Hương thẻ (hương que): Gắn hương liệu lên thân tre, dùng cá nhân hoặc tế lễ. Dài hơn 2 thước gọi là “hương cống”, dùng trong chùa.

- Hương vòng: Làm từ hương thẻ uốn thành vòng treo trên xà chùa, tượng trưng cho vĩnh cửu. Nhỏ cháy 12 giờ, lớn cháy 2 tuần hoặc cả tháng.

- Hương miếng: Từ gỗ đàn hương xẻ nhỏ, gọi là “hương cánh”.

- Hương bột: Là bột của các loại gỗ hương, đốt xông hương thơm.

- Chuỗi hương: 108 viên, tượng trưng cho 36 Thiên tinh và 72 Địa sát, có thể đeo, thậm chí uống (nếu làm từ thuốc Bắc).

Một vài chia sẻ,

Phong Thủy Nhân Duyên

Cần Hỗ Trợ Các Vấn Đề Về Phong Thủy – Liên Hệ Ngay!

Bạn đang có nhu cầu: Xem hướng xây nhà, sửa nhà, chọn ngày tốt khai trương, động thổ, bố trí văn phòng, tư vấn thiết kế nhà ở, mở công ty, đặt bếp hoặc khai trương? Hãy liên hệ ngay với Phong Thủy Nhân Duyên để được tư vấn chọn ngày giờ tốt – tư vấn thiết kế theo chuẩn Phong Thủy.

👉 ĐẶT LỊCH TƯ VẤN | ☎️ 0868.66.35.15 | Zalo: 0934.68.66.67